Có rất nhiều cuốn sách viết về việc lãnh đạo nhưng thường tập trung vào việc lãnh đạo giỏi. Barbara Kellerman - Giám đốc nghiên cứu của Trung tâm lãnh đạo công cộng, Mỹ cho rằng lãnh đạo là việc cần được xem xét dựa trên tổng thể phức tạp. Bà đã cho độc giả thấy những mặt tối của việc lãnh đạo trong cuốn sách "Lãnh đạo tồi: Là gì, Như thế nào, Tại sao lại có vấn đề" (Bad Leadership: What It Is, How It Happens, Why It Matters).
Barbara Kellerman cho rằng mặt tối của việc lãnh đạo (từ sự cứng nhắc, vô cảm đến tham nhũng và độc ác) không phải là một điều quá khác thường, nhưng nó phải được hiểu và đánh giá cẩn thận.
Trong cuốn sách, Barbara Kellerman đã giải mã 7 kiểu lãnh đạo tồi khác nhau, đó là: bất tài, cứng nhắc, vô điều độ, vô cảm, tham nhũng, hẹp hòi và độc ác.
+ Bất tài: Lãnh đạo và những người dưới quyền thiếu ý chí hoặc những kỹ năng, cũng có thể thiếu cả hai để duy trì hoạt động hiệu quả. Trước những thách thức lãnh đạo quan trọng, họ không tạo ra sự thay đổi tích cực.
+ Cứng nhắc: Lãnh đạo và những người dưới quyền luôn cứng nhắc và theo khuôn mẫu. Cho dù họ có thể có đủ khă năng, nhưng họ không sẵn sàng hoặc không thể thích nghi với những ý tưởng mới, những thông tin mới và cũng như những thay đổi.
+ Vô điều độ: Lãnh đạo thiếu sự tự kiểm soát bản thân, lại được "tiếp tay" bằng những những người dưới quyền cũng không sẵn sàng hoặc không thể can thiệp hiệu quả.
+ Vô cảm: Lãnh đạo và những người dưới quyền không quan tâm hoặc không có lòng tốt. Họ phớt lờ nhu cầu, mong muốn và ước mơ của hầu hết các thành viên trong tập đoàn, trong tổ chức, đặc biệt là của cấp dưới.
+ Tham nhũng: Nhà lãnh đạo và những người dưới quyền nói dối, gian lận và ăn cắp. Vượt qua các chuẩn mực, họ đặt lợi ích bản thân lên trên lợi ích chung.
+ Hẹp hòi: Nhà lãnh đạo và một số người đi theo luôn tìm mọi cách cắt giảm hoặc không quan tâm đến vấn đề y tế, phúc lợi xã hội của những người trong tổ chức mà họ trực tiếp chịu trách nhiệm.
+ Độc ác: Nhà lãnh đạo và nhân viên thừa nhận sự hung bạo và những hành động tàn ác. Họ sử dụng sự đau đớn như một công cụ quyền lực. Họ có thể gây tác hại về tâm lý, thể chất, hoặc cả hai.
Dẫn chứng cho các kiểu lãnh đạo mà Barbara Kellerman đưa ra là những nhà lãnh đạo đương thời, bao gồm Thabo Mbeki - người kế nhiệm của Tổng thống Nam Phi Mandela, nhà phân tích tài chính - Mary Meeker; Martha Stewart - người từng được mệnh danh là "Nữ hoàng kinh doanh kiểu mẫu ở Mỹ"; cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton; cựu Thị trưởng New York Rudolph Giuliani; cựu thị trưởng Washington DC Marion Barry; cựu Tổng thống Indonesia Abdurrahman Wahid, Cựu Chủ tịch Uỷ ban Olimpic quốc tế Juan Antonio Smaranch, cựu thủ lĩnh của người Sebia Bosnia Rodovan Karadzic...
Kellerman cũng đã dựa vào các tác phẩm của Niccolò Machiavelli - cha đẻ của khoa học chính trị hiện đại; của nhà triết học Rousseau.. và dựa trên rất nhiều phân tích xã hội và chính trị để chỉ ra việc lãnh đạo tồi ảnh hưởng đến con người như thế nào.
Tất nhiên việc lãnh đạo tồi không chỉ thuộc về các nhà lãnh đạo. Bà chỉ ra rằng, "những người dưới quyền cũng góp phần vào việc lãnh đạo tồi". Trong mỗi trường hợp nghiên cứu, bà đánh giá những người dưới quyền, chẳng hạn những phụ tá hoặc những nhà cố vấn, thành viên hội đồng, nhân viên... tham gia vào việc lãnh đạo tồi như thế nào. Hơn thế, bà cũng đưa ra những lời khuyên thực tế về việc các nhà lãnh đạo chịu trách nhiệm với những người dưới quyền như thế nào và những người dưới quyền có thể tăng cường khả năng cá nhân để chống lại việc lãnh đạo tồi ra sao.
Khi được hỏi "Điều gì đã thu hút bà vào vấn đề lãnh đạo tồi, trong khi rất nhiều cuốn sách tập trung vào việc lãnh đạo giỏi?", Barbara Kellerman trả lời: "Bất kỳ ai cũng thấy rằng việc lãnh đạo tồi là có rất nhiều và nguy hại. Điều này không phải để nói rằng việc lãnh đạo tồi phổ biến hơn lãnh đạo giỏi, cũng không nói rằng người xấu nhiều hơn người tốt. Nhưng điều đó nói lên rằng bản năng tự nhiên của con người rất phức tạp và đa sắc thái, có cả phần tối và phần sáng".
Trong cuốn sách có một phần hướng dẫn các nhà lãnh đạo cách để có thể mở rộng khả năng cá nhân để trở nên hiệu quả và có đạo đức. Đó là:
+ Giới hạn sự chiếm hữu: Khi các nhà lãnh đạo duy trì các vị trí quyền lực quá lâu, họ có xu hướng hình thành các thói quen xấu. Ví dụ, họ ngày càng thiên về hướng trở thành tự mãn và phô trương, để đánh lừa và phủ nhận thực tế, và mất đi đạo đức. Samaranch - cựu Chủ tịch Uỷ ban Olympic quốc tế và Aramony - Chủ tịch của tổ chức từ thiện United Way là những nhà điều hành hàng đầu trong hơn hai thập kỷ. Cả hai nên rời vị trí đó sớm hơn và Marion Barry - cựu thị trưởng Washinton DC nên rời văn phòng thị trưởng ở nhiệm kỳ thứ hai.
+ Chia sẻ quyền lực: Khi quyền lực được tập trung, nó chắc chắn bị sử dụng sai và điều đó đặt ra việc uỷ thác và phối hợp. Lời khuyên mà Mary Meeker - một chuyên gia phân tích công nghệ - đưa ra ảnh hưởng lên quyết định tài chính của nhiều người, nhưng bà ta chỉ làm việc một mình. Tương tự như thế, Al Dunlap - cựu Chủ tịch của Sunbeam đã nhấn chìm công ty vì từ chối hợp tác với người khác.
+ Đừng tin vào sự thổi phồng của riêng mình. Samaranch đặt ra sự thay đổi cho Olympic như thể đó là tổ chức riêng của ông ấy. Meeker dường như thực sự tin rằng bà ta là nữ hoàng của Net. Những nhà lãnh đạo quảng bá cho riêng mình là đang hôn Thần Chết.
+ Phải thực tế: Các nhà lãnh đạo trong cuốn sách này đánh mất sự liên hệ với thực tế ở một vài cấp độ. Samaranch không chấp nhận thực tế là tham nhũng đã tấn công vào Uỷ ban Olympic. Meeker tin rằng lịch sử của thị trường không liên quan gì đến "Kinh tế mới". Dunlap không bao giờ hiểu rằng sự vô cảm, nhẫn tâm của ông ta là sự tự phá hoại. Aramony không nắm bắt được rằng ông ta đã đổi thành một kẻ nói dối và ăn cắp. Clinton kết luận rằng tội diệt chủng là một vấn đề mà Mỹ có thể phớt lờ...
+ Bù đắp cho những nhược điểm: Clinton biết rằng điểm mạnh của mình là những chính sách đối nội và điểm yếu là những chính sách đối ngoại. Khi Rwanda làm vào khủng hoảng, lẽ ra ông ta nên nói rõ điều này với những chuyên gia về châu Phi. Hay Meeker cần kiến thức sâu về chứng khoán hơn là các vấn đề kỹ thuật mà bà ta đã theo đuổi.
+ Giữ cân bằng: Không chỉ một vài nhà lãnh đạo kể tên trong cuốn sách này, những người tham công tiếc việc thường dành thời gian cho công việc nhiều hơn cho gia đình và bạn bè. Bill George, cựu chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Medtronic chỉ ra rằng: "Các nhà lãnh đạo cân bằng sẽ phát triển những tổ chức mạnh hơn". Họ ra những quyết định chín chắn hơn và lãnh đạo hiệu quả hơn.
+ Ghi nhớ nhiệm vụ: Điều này là quan trọng hơn khi một tập đoàn hoặc một tổ chức đó phục vụ công cộng. Samaranch để mất những lý tưởng ban đầu của Uỷ ban Olimpic quốc tế và Aramony quên thực tế rằng United Way là một tổ chức từ thiện.
+ Giữ sức khoẻ: Marion Barry là một ví dụ tiêu biểu về một nhà lãnh đạo yếu ớt về mặt thể chất. Lẽ ra ông ta nên nhờ đến sự giúp đỡ của các chuyên gia.
+ Phát triển một hệ thống hỗ trợ cá nhân: Tất cả chúng ta nên có tổ chức, bạn bè và các thành viên gia đình hỗ trợ chúng ta, những người sẵn sàng cứu chúng ta từ chính chúng ta. Lẽ ra các nhà lãnh đạo trong cuốn sách này nên có được tình yêu vững bền như thế.
+ Sáng tạo: Quá khứ sẽ không bao giờ xác định tương lai, cũng không thu hẹp sự lựa chọn hiện tại. Nếu Atal Bihari Vajpayee - Thủ tướng Ấn Độ và tướng Pervez Musharraf - Tổng thống Pakistan có thể phá vỡ quá khứ để thiết lập lại hoà bình giữa hai nước; Bill Clinton có thể giúp tạo ra một giải pháp cho cuộc khủng hoảng ở Rwanda...
+ Biết và kiểm soát "khẩu vị": Những điều này bao gồm việc đói khát quyền lực (như Karadzic - thủ lĩnh của người Sebia Bosnia; tiền bạc (như Dunlap); thành công (như Meeker) và tình dục (như Marion Barry).
+ Biết cân nhắc: Những người viết về lãnh đạo vĩ đại nhất Plato, Aristotle, Lão Tử, Đức Phật... nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc tự hiểu biết, tự điều khiển và thói quen tốt. Nhưng chúng ta từng thấy rằng đòi hỏi và giữ vững được những đức tính thói quen này là rất khó. Cần ý định nhưng cũng cần thời gian dự tính.
Theo Barbara Kellerman, toàn bộ quan điểm trong cuốn sách là để "tấn công vào việc lãnh đạo tồi - một căn bệnh nguy hại và thậm chí có thể làm chết người".
Barbara Kellerman cho rằng mặt tối của việc lãnh đạo (từ sự cứng nhắc, vô cảm đến tham nhũng và độc ác) không phải là một điều quá khác thường, nhưng nó phải được hiểu và đánh giá cẩn thận.
Trong cuốn sách, Barbara Kellerman đã giải mã 7 kiểu lãnh đạo tồi khác nhau, đó là: bất tài, cứng nhắc, vô điều độ, vô cảm, tham nhũng, hẹp hòi và độc ác.
+ Bất tài: Lãnh đạo và những người dưới quyền thiếu ý chí hoặc những kỹ năng, cũng có thể thiếu cả hai để duy trì hoạt động hiệu quả. Trước những thách thức lãnh đạo quan trọng, họ không tạo ra sự thay đổi tích cực.
+ Cứng nhắc: Lãnh đạo và những người dưới quyền luôn cứng nhắc và theo khuôn mẫu. Cho dù họ có thể có đủ khă năng, nhưng họ không sẵn sàng hoặc không thể thích nghi với những ý tưởng mới, những thông tin mới và cũng như những thay đổi.
+ Vô điều độ: Lãnh đạo thiếu sự tự kiểm soát bản thân, lại được "tiếp tay" bằng những những người dưới quyền cũng không sẵn sàng hoặc không thể can thiệp hiệu quả.
+ Vô cảm: Lãnh đạo và những người dưới quyền không quan tâm hoặc không có lòng tốt. Họ phớt lờ nhu cầu, mong muốn và ước mơ của hầu hết các thành viên trong tập đoàn, trong tổ chức, đặc biệt là của cấp dưới.
+ Tham nhũng: Nhà lãnh đạo và những người dưới quyền nói dối, gian lận và ăn cắp. Vượt qua các chuẩn mực, họ đặt lợi ích bản thân lên trên lợi ích chung.
+ Hẹp hòi: Nhà lãnh đạo và một số người đi theo luôn tìm mọi cách cắt giảm hoặc không quan tâm đến vấn đề y tế, phúc lợi xã hội của những người trong tổ chức mà họ trực tiếp chịu trách nhiệm.
+ Độc ác: Nhà lãnh đạo và nhân viên thừa nhận sự hung bạo và những hành động tàn ác. Họ sử dụng sự đau đớn như một công cụ quyền lực. Họ có thể gây tác hại về tâm lý, thể chất, hoặc cả hai.
Dẫn chứng cho các kiểu lãnh đạo mà Barbara Kellerman đưa ra là những nhà lãnh đạo đương thời, bao gồm Thabo Mbeki - người kế nhiệm của Tổng thống Nam Phi Mandela, nhà phân tích tài chính - Mary Meeker; Martha Stewart - người từng được mệnh danh là "Nữ hoàng kinh doanh kiểu mẫu ở Mỹ"; cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton; cựu Thị trưởng New York Rudolph Giuliani; cựu thị trưởng Washington DC Marion Barry; cựu Tổng thống Indonesia Abdurrahman Wahid, Cựu Chủ tịch Uỷ ban Olimpic quốc tế Juan Antonio Smaranch, cựu thủ lĩnh của người Sebia Bosnia Rodovan Karadzic...
Kellerman cũng đã dựa vào các tác phẩm của Niccolò Machiavelli - cha đẻ của khoa học chính trị hiện đại; của nhà triết học Rousseau.. và dựa trên rất nhiều phân tích xã hội và chính trị để chỉ ra việc lãnh đạo tồi ảnh hưởng đến con người như thế nào.
Tất nhiên việc lãnh đạo tồi không chỉ thuộc về các nhà lãnh đạo. Bà chỉ ra rằng, "những người dưới quyền cũng góp phần vào việc lãnh đạo tồi". Trong mỗi trường hợp nghiên cứu, bà đánh giá những người dưới quyền, chẳng hạn những phụ tá hoặc những nhà cố vấn, thành viên hội đồng, nhân viên... tham gia vào việc lãnh đạo tồi như thế nào. Hơn thế, bà cũng đưa ra những lời khuyên thực tế về việc các nhà lãnh đạo chịu trách nhiệm với những người dưới quyền như thế nào và những người dưới quyền có thể tăng cường khả năng cá nhân để chống lại việc lãnh đạo tồi ra sao.
Khi được hỏi "Điều gì đã thu hút bà vào vấn đề lãnh đạo tồi, trong khi rất nhiều cuốn sách tập trung vào việc lãnh đạo giỏi?", Barbara Kellerman trả lời: "Bất kỳ ai cũng thấy rằng việc lãnh đạo tồi là có rất nhiều và nguy hại. Điều này không phải để nói rằng việc lãnh đạo tồi phổ biến hơn lãnh đạo giỏi, cũng không nói rằng người xấu nhiều hơn người tốt. Nhưng điều đó nói lên rằng bản năng tự nhiên của con người rất phức tạp và đa sắc thái, có cả phần tối và phần sáng".
Trong cuốn sách có một phần hướng dẫn các nhà lãnh đạo cách để có thể mở rộng khả năng cá nhân để trở nên hiệu quả và có đạo đức. Đó là:
+ Giới hạn sự chiếm hữu: Khi các nhà lãnh đạo duy trì các vị trí quyền lực quá lâu, họ có xu hướng hình thành các thói quen xấu. Ví dụ, họ ngày càng thiên về hướng trở thành tự mãn và phô trương, để đánh lừa và phủ nhận thực tế, và mất đi đạo đức. Samaranch - cựu Chủ tịch Uỷ ban Olympic quốc tế và Aramony - Chủ tịch của tổ chức từ thiện United Way là những nhà điều hành hàng đầu trong hơn hai thập kỷ. Cả hai nên rời vị trí đó sớm hơn và Marion Barry - cựu thị trưởng Washinton DC nên rời văn phòng thị trưởng ở nhiệm kỳ thứ hai.
+ Chia sẻ quyền lực: Khi quyền lực được tập trung, nó chắc chắn bị sử dụng sai và điều đó đặt ra việc uỷ thác và phối hợp. Lời khuyên mà Mary Meeker - một chuyên gia phân tích công nghệ - đưa ra ảnh hưởng lên quyết định tài chính của nhiều người, nhưng bà ta chỉ làm việc một mình. Tương tự như thế, Al Dunlap - cựu Chủ tịch của Sunbeam đã nhấn chìm công ty vì từ chối hợp tác với người khác.
+ Đừng tin vào sự thổi phồng của riêng mình. Samaranch đặt ra sự thay đổi cho Olympic như thể đó là tổ chức riêng của ông ấy. Meeker dường như thực sự tin rằng bà ta là nữ hoàng của Net. Những nhà lãnh đạo quảng bá cho riêng mình là đang hôn Thần Chết.
+ Phải thực tế: Các nhà lãnh đạo trong cuốn sách này đánh mất sự liên hệ với thực tế ở một vài cấp độ. Samaranch không chấp nhận thực tế là tham nhũng đã tấn công vào Uỷ ban Olympic. Meeker tin rằng lịch sử của thị trường không liên quan gì đến "Kinh tế mới". Dunlap không bao giờ hiểu rằng sự vô cảm, nhẫn tâm của ông ta là sự tự phá hoại. Aramony không nắm bắt được rằng ông ta đã đổi thành một kẻ nói dối và ăn cắp. Clinton kết luận rằng tội diệt chủng là một vấn đề mà Mỹ có thể phớt lờ...
+ Bù đắp cho những nhược điểm: Clinton biết rằng điểm mạnh của mình là những chính sách đối nội và điểm yếu là những chính sách đối ngoại. Khi Rwanda làm vào khủng hoảng, lẽ ra ông ta nên nói rõ điều này với những chuyên gia về châu Phi. Hay Meeker cần kiến thức sâu về chứng khoán hơn là các vấn đề kỹ thuật mà bà ta đã theo đuổi.
+ Giữ cân bằng: Không chỉ một vài nhà lãnh đạo kể tên trong cuốn sách này, những người tham công tiếc việc thường dành thời gian cho công việc nhiều hơn cho gia đình và bạn bè. Bill George, cựu chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Medtronic chỉ ra rằng: "Các nhà lãnh đạo cân bằng sẽ phát triển những tổ chức mạnh hơn". Họ ra những quyết định chín chắn hơn và lãnh đạo hiệu quả hơn.
+ Ghi nhớ nhiệm vụ: Điều này là quan trọng hơn khi một tập đoàn hoặc một tổ chức đó phục vụ công cộng. Samaranch để mất những lý tưởng ban đầu của Uỷ ban Olimpic quốc tế và Aramony quên thực tế rằng United Way là một tổ chức từ thiện.
+ Giữ sức khoẻ: Marion Barry là một ví dụ tiêu biểu về một nhà lãnh đạo yếu ớt về mặt thể chất. Lẽ ra ông ta nên nhờ đến sự giúp đỡ của các chuyên gia.
+ Phát triển một hệ thống hỗ trợ cá nhân: Tất cả chúng ta nên có tổ chức, bạn bè và các thành viên gia đình hỗ trợ chúng ta, những người sẵn sàng cứu chúng ta từ chính chúng ta. Lẽ ra các nhà lãnh đạo trong cuốn sách này nên có được tình yêu vững bền như thế.
+ Sáng tạo: Quá khứ sẽ không bao giờ xác định tương lai, cũng không thu hẹp sự lựa chọn hiện tại. Nếu Atal Bihari Vajpayee - Thủ tướng Ấn Độ và tướng Pervez Musharraf - Tổng thống Pakistan có thể phá vỡ quá khứ để thiết lập lại hoà bình giữa hai nước; Bill Clinton có thể giúp tạo ra một giải pháp cho cuộc khủng hoảng ở Rwanda...
+ Biết và kiểm soát "khẩu vị": Những điều này bao gồm việc đói khát quyền lực (như Karadzic - thủ lĩnh của người Sebia Bosnia; tiền bạc (như Dunlap); thành công (như Meeker) và tình dục (như Marion Barry).
+ Biết cân nhắc: Những người viết về lãnh đạo vĩ đại nhất Plato, Aristotle, Lão Tử, Đức Phật... nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc tự hiểu biết, tự điều khiển và thói quen tốt. Nhưng chúng ta từng thấy rằng đòi hỏi và giữ vững được những đức tính thói quen này là rất khó. Cần ý định nhưng cũng cần thời gian dự tính.
Theo Barbara Kellerman, toàn bộ quan điểm trong cuốn sách là để "tấn công vào việc lãnh đạo tồi - một căn bệnh nguy hại và thậm chí có thể làm chết người".
0 Nhận xét:
Post a Comment
Bạn hảy gõ nhận xét vào ô dưới. Cảm ơn bạn!